Север Москвы вокруг Ярославской дороги (пол.)

Spoczywająca w Waszych dłoniach, Drodzy Czytelnicy, książka Moskwa Północna, gdzie Droga Jarosławska jest owocem bardzo głębokiego zamysłu badawczego, dotyczącego w jednakowej mierze historii, rchitektury, teologii i ikonografii moskiewskich i podmoskiewskich świątyń, monasterów, zabytków kultury o znaczeniu światowym oraz mało znanych, urokliwych uliczek i parków, bliskich sercu każdego mieszkańca Moskwy, sięgających początkami swego istnienia do starożytnej epoki Państwa Rosyjskiego.

Moskwa była i ozostanie centrum państwa, jego sercem jako najważniejszy ośrodek polityczny i gospodarczy, kulturalny i edukacyjny, handlowy i przemysłowy, a co za tym idzie zajmujący poczesne miejsce w świadomości Rosjan, tych zwłaszcza, dla których ważne miejsce w życiu zajmuje wiara prawosławna, od czasów Włodzimierza Wielkiego jednocząca liczne plemiona słowiańskie.

Podobnie jak miasta, rozwijały się też wodne szlaki handlowe i drogi uczęszczane przez pielgrzymów, podążających do różnorodnych miast i miejscowości, dla których stolica była miejscem zaopatrzenia, zakupu żywności i%odzieży. To właśnie ona niosła światło wiary i naukowej mądrości tym plemionom i narodom, które jeszcze przebywały w mroku niewiedzy i w cieniu śmierci pogańskiego przeżywania świata.

Symbolem tego ewangelicznego, dokonywanego w autentyczny sposób oświecenia stały się złote kopuły Moskwy, towarzyszące od wieków głębokim apostolskim i cerkiewnym naukom. Nauki te pochodziły z ust wspaniałych, świątobliwych mężów i znaczących osobistości życia państwowego.

Przykłady zarówno cerkiewnej, jak i świeckiej architektury w połączeniu z etnografią starej Moskwy odzwierciedlają same w sobie najważniejsze etapy rosyjskiej historii, odgrywając rolę jakby niemych strażników zarówno dni strasznych, jak i radosnych. Wydają się trwać w pełnej gotowości, by przed wścibskim badaczem otworzyć jak najszerzej swe kamien-ne foliały, rozwinąć girlandy stron rękopiśmiennych czy tajne misteria skrywanych w muzeach eksponatów lub akt ukrywanych skrzętnie w archiwalnych magazynach.

Z tego powodu z wielką radością przekazujemy w Wasze ręce, Drodzy Czytelnicy, tę znaczącą pozycję wydawniczą, poświęconą historii i dniu dzisiejszemu północnego rejonu Moskwy. Protojerej Rościsław Jarema, zbierając materiały, szukając pierwotnych źródeł, z wielką starannością napisał pracę, która nie tylko zaszczepi miłość do miasta stołecznego, lecz i zapozna z wieloma pasjonującymi historiami, posiadającymi określoną wartość naukową. Radość mą zwiększa ponadto fakt, iż Autor niniejszej publikacji jeszcze nie tak dawno był moim magistrantem i napisał pracę na temat realiów cerkiewno-kanonicznych w prawosławiu ukraińskim na przełomie XX i XXI wieku.

Zważywszy na przygotowanie metodologiczne i niezwyczajny zapał w kierunku pracy naukowej, zaproponowaliśmy temu niestrudzonemu, młodemu, doskonale merytorycznie przygotowanemu badaczowi rozpoczęcie studiów doktoranckich i napisanie dysertacji. W 2012 roku protojerej Rościsław skończył studia doktoranckie w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, wyższej uczelni polskiej i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Dysertacja na temat Soboru Lwowskiego 1946 roku w przekładzie na język polski jest dostępna na polskim rynku księgarskim.

Odnosząc się zaś do zawartości treściowej niniejszej publikacji, pragnę w szczególny sposób zwrócić uwagę na obecną w niej atmosferę naturalności, trafności osądów i wielkiego ładunku estetycznego, przebijającego z każdej niemal stronicy. Czytelnik nie może oprzeć się wrażeniu, że Autor osobiście przeżywa przedstawianą przez siebie historię, daje się porwać duchowi opisywanych epok, w odniesieniu do których jest jednakowej miary ekspertem, czy to w zakresie architektury, sztuki malarskiej, poezji, historiografii, archiwistyki czy zagadnień inżynieryjnych… Tylko ten, co kocha swe miasto i jego historię może wykreować jego obraz w tak przekonujący i wielostronny, a jednocześnie niemal poetycki sposób, jak to czyni w odniesieniu do Moskwy ojciec Rościsław Jarema. Prezentowane przezeń świątynie jawią się naszym oczom nie tylko jako świadkowie rosyjskiej historii, nie tylko jako architektoznanemu czy zwykłemu obywatelowi oferują radość i szansę duchowej odnowy, nadzieję na otrzymanie pomocy w razie niedoli czy choroby.

Świątynie moskiewskie zawsze stanowiły ośrodki naukowe, będące fundamentem wieloaspektowego życia mieszkańca Moskwy, poczynając od czasu narodzin aż do jego zgonu, towarzysząc mu w chwilach radosnych i w tych, gdy potrzebował pociechy, w okresach pomyślności państwowej i w dniach niedoli. Miejsca te w naturalny sposób wpisywały się w powszednie życie tkanki miejskiej, zespalając się z nią tak mocno, by można było stwierdzić osiągnięcie pełnej jedności.

W swojej książce Autor potrafił ujawnić wiele zasług Cerkwi prawosławnej w osiągnięciu przez Rosję sukcesów, czy wiele innych, różnorodnych wpływów obecnej w świątyniach kultury na życie Moskwy, od chwili założenia miasta aż do naszych dni. Mentalność duchowa Rosjanina zawsze potrzebowała łaski uświęcającej, rozwijała się i utrwalała pod jej wpływem.
W rezultacie, świątynie prawosławne stawały się centrum urbanizacyjnym miast Rusi. Od wezwań świątyń brały nazwę dzielnice czy poszczególne ulice, w świątyniach dzieci mogły otrzymać przynajmniej elementarne wykształcenie, one stanowiły też miejsce rozwoju piśmiennictwa i ikonografii, w ich sąsiedztwie i pod ich zarządem wznoszono szpitale i budowano przytułki…

Autor żywi nadzieję, iż nowe spojrzenie na stolicę Rosji, które obecnie wzbudza kontrowersje polityczne, przyczyni się do zrozumienia niełatwych sytuacji, stając się łącznikiem i Arką Przymierza między dawnymi a nowymi laty. Dziś dostojnego cara zastąpił prezydent Rosji, dziś na ulicach Arbatu nie usłyszysz strof Eugeniusza Oniegina wypowiadanych ustami jego autora, a%wspaniałe secesyjne dworce i koleje próżno konkurują z postępem awiacji.

W tym kontekście książka ojca protojereja Rościsława Jaremy zyskuje znaczenie szczególne, a wzbudzając szerokie zainteresowanie, umożliwi dzisiaj nową refleksję. Autor bowiem w bardzo profesjonalny sposób uchyla zasłonę historyczną Moskwy, odsłaniając to, czego powszechnie nie znano, lecz co stanowi źródło zrozumienia miasta, nawet opornych skłaniając do złożenia szczególnej mu czci…

Ks. prot. prof. dr hab.
Marian Bendza (warszawa)

Книга в формате PDF




Храм Живоначальной Троицы на Алексеевской

Page_00001

Издание посвящено возрождению храма Живоначальной Троицы, построенного в 1901–1903 гг. при Московском городском сиротском приюте имени братьев Петра, Александра и Василия Бахрушиных. Здесь освещена его судьба в разные эпохи, дана также краткая историческая справка о династии благотворителей Бахрушиных. В заключительном разделе содержится описание восстановительных работ в храме и сегодняшней жизни прихода.

Книга в формате PDF

Храм Живоначальной Троицы




Храм в честь иконы Божией Матери «Нечаянная Радость» в Марьиной Роще (г. Москва)

Нечаянная Радость итогПредлагаемая вниманию читателей книга повествует о более чем столетней истории известного московского храма в честь иконы Божией Матери «Нечаянная Радость» в Марьиной Роще. Автор подробно рассказывает о строительстве этого храма в самом начале ХХ века, о его прошлом и настоящем. Храм замечателен тем, что он в значительной степени сохранил богатство своего первоначального внутреннего убранства и красоту своего внешнего вида. В книге подробно описаны все три алтарные части храма и дана историческая справка об их архитектурных особенностях. Читатель узнает о престольных праздниках храма, об украшающих его иконах, а также о тех выдающихся личностях, церковных и светских, которые были связаны с храмом на протяжении всей его истории. Множество иллюстраций, сопровождающих текст, делают книгу живой, интересной и познавательной. В конце книги помещена Библиография, относящая читателя к архивным и литературным источникам, использованным автором при ее написании. Книга рассчитана на широкий круг читателей, интересующихся историей своего города и московских храмов.

Книга в формате PDF




Львовский Церковный Собор 1946 г. Причины и последствия.(пол.)

Снимок экрана 2015-06-15 в 16.11.44Львовский Церковный Собор 1946. Причины и последствия.(пол.)

Książka ks. prot. dra Rościsława Jaremy była przedłożona w Chrześ- cijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie jako rozprawa doktorska. Autor obronił ją z wynikiem pozytywnym. Obecnie zostaje przedłożona do druku. Treść książki dotyczy najnowszej historii Kościoła prawosław- nego i rzymskokatolickiego obrządku greckokatolickiego usytuowanych na terenie Ukrainy.

Książka napisana została na podstawie bogatego materiału źródłowego. Sprzyjał temu fakt otwarcia archiwów byłego ZSRR. Umożli- wiło to odsłonięcie wielu nieznanych faktów, w tym materiałów do- tyczących soboru we Lwowie 1946 roku. Tragizm tamtych dni przebiega przez systemowe zestawienie statystyczne, analizy socjologiczne, nieprze- kraczające określonych ram naukowych.

В формате PDF >>




Север Москвы вокруг Ярославской дороги

Rostislav_oblozhka-200x135Север Москвы вокруг Ярославской дороги (рус.)

В основу книги легли публикации историков разных времен, а также архивные материалы, собранные на протяжении нескольких лет, о северной окраине Москвы и о значении Ярославской дороги и северных городов в истории Российского государства. Книга освещает вопросы развития и обустройства описываемой местности, повествует о существующих ныне и утраченных памятниках церковного зодчества и гражданской архитектуры. Многочисленные планы местности, живописные картины, гравюры, фотографии и портреты, документы, собранные в исторических архивах и библиотеках Москвы, богато иллюстрируют данное издание. Они позволяют читателям, паломникам и туристам наглядно и живо представить деяния россиян – как выдающихся, так и малоизвестных – потрудившихся на благо Российского государства и его духовной столицы – Третьего Рима, Москвы златоглавой.

Книга в фомате pdf >>




Львовский Церковный Собор 1946 года в свете торжества Православия в Западной Украине (рус.)

lviv-sobor1-1-300x203Львовский Церковный Собор 1946 года в свете торжества Православия в Западной Украине (рус.)

Статистические данные

Движение за возвращение в Православие в Западной Украине впервые началось именно в Галичине, где в результате Брестской унии 1596 г. многие православные храмы захватывались униатами. Так, к 1701 г. во львовской епархии были переведены в унию около 1270 православных храмов…

Книга в формате pdf >>




Восстановление православия на Западной Руси в 1946 г (укр.)

1946Восстановление православия на Западной Руси в 1946г.(укр.)

Видання висвітлює події Львівського Церковного Собору 1946 р., наслідком якого стало відродження Православ’я у західних областях України шляхом возз’єднання грекокатолицького духовенства з Руською Православною Церквою. Повернення грекокатоликів до Православ’я стало можливим завдяки протопресвітеру Гавриїлу Костельнику. Цього видатного церковного діяча за сповідання православної віри позбавили життя. У процесі ліквідації Брестської унії були задіяні також державні ресурси, однак, найголовнішим є те, що Православ’я на Заході України прийнялося і переважною більшістю населення сповідується й донині. У виданні представлені маловідомі факти, які допоможуть читачеві глибше ознайомитись з темою, яка дотепер належним чином не висвітлювалася.

Книга розрахована на широке коло читачів. Може бути використана як джерело додаткової інформації при вивченні історії Православної Церкви.

В формате pdf >>




Храм в честь иконы Божией Матери «Нечаянная Радость» в Марьиной Роще

nr09_sХрам в честь иконы Божией Матери «Нечаянная Радость» в Марьиной Роще

Храм в честь иконы Божией Матери «Нечаянная Радость», что в Марьиной роще Москвы, возведен в начале ХХ века: в 2004 году торжественно отмечалось его столетие. Название Марьина роща у современного жителя столицы ассоциируется с тем районом Москвы, который в прошлом веке развивался по законам большого города.

Икона Божией Матери «Нечаянная Радость», давшая название главному престолу и всему храму, особенно почиталась на Руси с середины 1830-х годов.

Книга в формате PDF >>